Schilderen met het paletmes: abstracte doeken waarin de materie het licht vat

Er zijn schilderijen die men bekijkt, en andere die men voelt nog voor men weet waarom. De doeken van deze collectie horen bij de tweede soort. Régine Gardan heeft er de kleur in dikte neergelegd, met brede gebaren, in lagen die elkaar overlappen en beantwoorden. Van dichtbij doet het oppervlak aan een landschap in miniatuur denken: kammen, voren, golven van pigment gestold in de olieverf, die het licht vangen en het op elk uur van de dag anders terugkaatsen.

U vindt hier vijftien werken gekozen uit de meest getextureerde van de catalogus: werken waarin de materie in dikte is bewerkt, met het paletmes en de borstel. Elk werk is uniek, met de hand geschilderd in olieverf op katoenen doek, en vergezeld van zijn echtheidscertificaat.

Schilderen met het paletmes: een gebaar dat de kleur beeldhouwt

Het paletmes lijkt op een kleine soepele troffel. Waar het penseel het doek streelt, legt het mes neer, rekt uit, schraapt. De kunstenaar neemt de bijna zuivere verf op en brengt ze aan in een besliste beweging. De kleur bewaart dan het exacte spoor van het gebaar: een plaat zo glad als een kiezel, een scherpe rand, een streep waar twee pigmenten elkaar ontmoeten zonder helemaal te mengen. Dat noemt men impasto, die verfdikte die het schilderij een werkelijk reliëf geeft, voor het oog voelbaar als een topografie.

Op de doeken van Régine Gardan vertelt dat reliëf iets. Een diep blauw in brede vlakken roept een zee vanuit de lucht op. Een wit gestreept met zwart wordt een adem, een sneeuw, een stilte. De groenen kreuken als gebladerte na de regen. Om beter te begrijpen waar die zo lijfelijke manier van schilderen vandaan komt, nodigen we u uit het parcours van de kunstenares te ontdekken, bekroond op verschillende schilderijensalons in de Isère.

Waarom textuur alles verandert

Een gedrukte reproductie, hoe verzorgd ook, blijft een vlak oppervlak: het licht glijdt erover zonder een obstakel tegen te komen. Voor een doek geschilderd met het paletmes is de ervaring van een andere aard. Elk reliëf werpt een minieme schaduw, elke kam vangt een glans. Het schilderij bezit letterlijk een derde dimensie, een huid. Wanneer u zich in de kamer verplaatst, verplaatsen de schaduwen zich met u mee en lijkt het werk zachtjes te bewegen, als water gerimpeld door de wind.

Die lijfelijke aanwezigheid verandert ook uw band met het schilderij op lange termijn. Een gedrukt beeld kent men op den duur vanbuiten; een geschilderde materie blijft zich laten ontdekken. Een dikke laag die u nooit had opgemerkt duikt op een winterochtend op, een transparantie onthult zich onder een lamp. Dat is het hele verschil tussen een beeld bezitten en met een werk leven.

Een materie die met het daglicht meeleeft

's Ochtends, wanneer het licht bijna horizontaal binnenvalt, rekken de reliëfs zich uit in fijne schaduwen: het doek lijkt grafischer, bijna getekend. Rond de middag verzacht het strakkere licht de schaduwen en laat het de pigmenten zich in al hun intensiteit uitdrukken. 's Avonds, onder een warme lamp, verguldt de dikke verf zich en krijgt het doek een huiselijke zachtheid, gedempt, beschouwend.

Daarom raden we vaak aan een getextureerd doek daar op te hangen waar het licht verandert: bij een raam, in een woonkamer die de zon doorkruist, tegenover een bron van indirect licht. De tinten zelf dragen bij aan die ademhaling: een blauw kalmeert, een zwart structureert, een groen herstelt. Boeit het onderwerp u, dan verkent ons artikel over de psychologie van kleuren wat elke tint aan een kamer geeft, en aan wie er leeft.

Hoe onderhoudt u een schilderij dat met het paletmes is gemaakt?

Een goed behandelde olieverf op doek doorstaat generaties, en het reliëf vraagt gewoon enkele zachte aandachten. Stof het oppervlak een- tot tweemaal per jaar af met een brede, soepele penseel, droog, in de richting van de materie. Vermijd doeken, die aan een verfrand kunnen blijven haken, en ook water en schoonmaakmiddelen. Hang het doek beschut tegen directe zon, ver van vochtbronnen als de badkamer, en op afstand van radiatoren. Bescherm het oppervlak bij transport met zijdepapier, en leg nooit plastic folie rechtstreeks op de verf. Met die eenvoudige handelingen behoudt de materie haar reliëf en haar licht gedurende decennia.

Hoe kiest u uw schilderij met het paletmes?

Vertrouw eerst op de emotie: het doek dat u doet stoppen is zelden toeval. Bekijk daarna de ruimte waarvoor het bestemd is. De grote doeken vol materie bewonen een muur helemaal alleen, boven een bank of een sidetable; de intiemere formaten glijden in een hal of een kantoor. Qua palet brengen blauwen en groenen in reliëf een bijna minerale diepte, terwijl getextureerde contrasten eigentijdse interieurs doen trillen: wie van soberheid houdt, vindt zijn geluk bij onze zwarte abstracte schilderijen of in de reeks abstracte schilderijen in zwart-wit, waar de materie de kleur vervangt als hoofdonderwerp.

Elk doek van deze collectie is een uniek stuk: eenmaal geadopteerd zal het in geen enkel ander interieur dan het uwe bestaan. De levering is gratis in de hele Europese Unie, en elk werk reist met zijn echtheidscertificaat.